‘Lezen speelt in onze samenleving een cruciale rol. Leren lezen, en vooral leren begrijpend lezen, is echter niet voor iedereen even gemakkelijk. Vele kinderen hebben het dan ook niet zo begrepen op begrijpend lezen.
Een belangrijke misvatting is dat als kinderen woorden en zinnen correct kunnen decoderen, hun leesbegrip zich ook wel spontaan zal ontwikkelen en zij meteen de betekenis begrijpen van wat er staat geschreven. Bekwame lezers doen echt wel meer dan woord voor woord verklanken wat er op papier staat. Ze jongleren met begrippen, betekenissen en beelden, ze controleren en bewaken hun leesbegrip, ze reflecteren over het leesproces, … Wanneer het dreigt mis te lopen, kunnen zij bovendien gemakkelijk putten uit allerlei strategieën die toelaten beter greep op de tekst te krijgen: ze activeren relevante voorkennis, maken voorspellingen over het verloop van de tekst, controleren de tekst op samenhang en consistentie, passen hun leestempo aan de moeilijkheidsgraad van de tekst aan, onderscheiden hoofd- en bijzaken, herlezen moeilijke passages, …’

Dit (en meer) kan je lezen op de achterflap van het boek ‘Een boek voor twee. Strategieën voor begrijpend lezen via peer tutoring.’, geschreven door Hilde van Keer.

Waarom deze uitleg? Omdat…

In onze school hebben wij extra middelen gekregen om er voor te zorgen dat alle kinderen gelijke onderwijskansen krijgen. Dat zijn onze GOK-uren.
Via deze GOK-uren willen wij er o.a. voor zorgen dat kinderen plezier krijgen in het lezen.
Eén van de manieren waarop wij dat doel proberen te bereiken is via ,wat wij noemen, het ‘tandemlezen’ (ook peer tutoring genoemd).
En hiervoor maken wij gebruik van eerder genoemd boek.

Wat is tandemlezen eigenlijk? Wat is het doel?

Tandemlezen rust op twee pijlers.
Enerzijds zet het leerlingen uit het basisonderwijs (meer bepaald de leerlingen van het 2de en 5de leerjaar) aan tot elkaar ondersteuning geven bij het begrijpend lezen.
Er worden stap voor stap verschillende strategieën aangeleerd voor het begrijpend lezen.
Anderzijds draait het om de samenwerking tussen de leerlingen. Zoals eerder vermeld, werken leerling uit het 5de lj samen met leerlingen uit het 2de lj. Om dit op een voor beide aangename manier te doen, zijn er enkele aandachtspunten: een goede luisterhouding, hulp bieden, omgaan met fouten, complimentjes geven, …

Wat de eerste pijler betreft (aanleren van strategieën voor begrijpend lezen), zijn er 6 verschillende strategieën die aangeleerd en geoefend worden. Het aanleren gebeurt in de klas en het inoefenen gebeurt in duo’s: iemand van het 5de lj en iemand van het 2de lj.

De 6 strategieën zijn de volgende:

1. voorkennis activeren
‘Waarover zal de tekst gaan? Ik snuffel en ik denk.’

2. ‘Wat zal er gebeuren? Ik voorspel.’

3. Onderscheiden van de hoofdzaken, leerlingen leren om wie-, wat-, waar-, waarom-, en wanneer-vragen stellen
‘Waarover gaat het verhaal? Ik onthoud.’

4. Bewaken van het woordbegrip
‘Welke woorden zijn moeilijk? Ik zoek en leer.’

5. Bewaken van het tekstbegrip
‘Stop! Snap je het nog? Ik controleer.’

6. Het soort tekst bepalen
‘Welk soort tekst is dit? Ik bepaal.’

In de klas wordt telkens een strategie ingeoefend en gekoppeld aan een bepaald pictogram. De volgende dag worden duo’s gevormd en is het de bedoeling dat de leerlingen van het 5de lj die van het 2de lj sturen in het gebruik van de strategie. Ze maken gebruik van speciaal gekozen tekstfragmenten of boeken om de strategie op toe te passen. De leerlingen van het 5de lj nemen notities over het verloop van de les.
De pictogrammen zijn terug te vinden in de klas, om zo ook tijdens andere leesmomenten de link te leggen met de aangeleerde strategieën.

Ook rond de tweede pijler (interactie tussen de leerlingen) worden bepaalde zaken aangeleerd, bv. via rollenspellen, om op een goede manier te leren omgaan met elkaar. De leerlingen van het 5de lj leren o.a. hoe ze op een gepaste wijze een leesmoment kunnen starten en afsluiten, hoe ze complimenten kunnen geven, hoe ze fouten kunnen verbeteren, …

Hoe verloopt dit praktisch in onze school?

Gedurende de maanden september en oktober hebben de leerkrachten van 5 en 2 in hun klas voorbereidingslessen gegeven. Vooral de kinderen uit het 5de lj hebben geleerd hoe ze een goede leesmakker kunnen zijn. De leerlingen van 5 en 2 hebben met elkaar ook op een leuke manier kennisgemaakt.
Vanaf november zijn we dan gestart met het eigenlijke tandemlezen. We hebben een planning opgemaakt waarop is voorzien dat we om de 3 weken de kinderen van het 5de en 2de lj samen laten komen om een strategie te oefenen. Dit gebeurt telkens op een vrijdagvoormiddag. Een dag op voorhand wordt dan aan de kinderen in de klas kort de strategie uitgelegd en de leerlingen van het 5de lj praten over hoe ze dit het best gaan aanpakken, wanneer zij de volgende dag met een leerling van het 2de moeten samen werken.
Voor het inoefenen van de strategieën maken we gebruik van tekstfragmenten die bij de handleiding horen. Deze fragmenten zijn speciaal gekozen om een bepaalde strategie in te oefenen. Wanneer het lukt a.d.h.v. een tekstfragement, laten we de leerlingen een boek kiezen (dat reeds aanwezig is in de school, of dat de leerkracht vanuit de bibliotheek heeft meegebracht) waarop ze dezelfde strategie proberen toe te passen.
Dit alles gebeurt onder leiding van de betrokken leerkrachten of de zorgleerkracht.